Beste Lezer,
Op één van de warme dagen vond ik een schaduwplekje onder de bomen in het parkje tegenover mijn huis. Ongewild was ik getuige van een gesprek tussen een groep meisjes die, na hun examens, uitgelaten de koelte opzochten.“Wauw, wat zie jij er cool uit in je skinny jeans”, zei het ene meisje tegen het andere. “Heb je nog tijd gehad om te shoppen tijdens de examens? Hoe was jouw examen trouwens, mijn mondeling was gewoon awkward.”
En het gesprek ging verder: ”Ik ben echt niet happy want al mijn vragen kwamen uit de pages van de online lessen.”
Ik moest in stilte gniffelen en vroeg me af of deze jongelui het examen Nederlands achter de rug hadden. Je moet weten dat in mijn kindertijd het leerrijkste TV moment van de dag ‘Hier spreekt men Nederlands’ heette. In dat korte, krachtige programma werden ons de juiste woorden uit de Nederlandse taal bijgebracht. Zo was het woord ‘sacoche’ nog een echte taalzonde, en werd duidelijk gemaakt dat we handtas dienden te zeggen. Met de nodige houterige humor kregen we zwart op wit correcte woorden voorgeschoteld, en grijs zat er niet tussen. Nu heb je nog ruime keuze en kan een handtas ook een tote bag, shopper of clutch zijn. Net zoals je naast skinny ook baggy jeans kunt dragen. De Nederlandse taal is vandaag doorspekt met Engelse woorden. Toevallig beluisterde ik een gesprek tussen jongeren, maar die Engelse woorden zijn alomtegenwoordig: sla de krant open, beluister een interview en je komt woorden tegen als : “In dit warme weer is het beter in slow motion te gaan“, en vooral “Keep calm tijdens je examens”, en “We moeten meer mindful denken”. Vandaag nog in de krant werd er over het “life circle” effect gesproken en wanneer het over gevoelens gaat kunnen deze lowkey of highkey zijn. En zelf zondig ik ook, want af en toe stuur ik ‘good vibes’ naar iemand.
We spelen niet langer een spel maar een game, een boek dat vlot leest wordt algauw een pageturner genoemd en is er iets mis met je computer dan kan het aan je screen liggen of misschien kun je niet langer iets downloaden en moet je het callcenter bellen.
Foto: Herman Baert
Beste lezer, wellicht heb ik niet langer de juiste skills om dit allemaal te verstaan, misschien moeten we het daarover eens hebben in een face to face gesprek.
Ik geef toe dat er ook bij mij af en toe wat taalverwarring bestaat: hoe moet dit dan zijn voor wie het Nederlands pas leert of voor wie het een tweede taal is?.
En we kunnen niet beweren dat er niet gehamerd wordt op Nederlands leren in het onderwijs en dat de lat hoger moet, ook bij de toekomstige leraren die straks een taalexamen moeten afleggen. Ik heb al een goede schiftingsvraag: ‘Leg het verschil uit tussen content maken en content zijn.’
Om het ietsje ingewikkelder te maken zijn er ook nog de straattaal, de jongerentaal en de sms-taal: wat is het problem, bro?
Ik weet dat velen onder u nu denken: chatGPT (geen Nederlandse vertaling!) zal het wel oplossen. Laten we het bij artificiële intelligentie houden? Of zullen we dan toch maar ons lui verstand activeren en het kaf van het koren scheiden of the wheat from the chaff?
Mvg
Frauke J.